Nazywany naturalnym antybiotykiem czosnek jest przykładem geniuszu i doskonałości natury. Znany ludzkości jako środek leczniczy od kilku tysięcy lat. Dotychczas doliczono się kilkudziesięciu zdrowotnych i leczniczych właściwości tej rośliny. Wyjątkowo skuteczny w zwalczaniu chorobotwórczych bakterii, wirusów, pasożytów i grzybów.
Jest źródłem około dwustu czynnych biologicznie substancji, między innymi witaminy C, witaminy B6, witaminy B1, witaminy B2, witaminy B3, witaminy K, kwasu pantotenowego, manganu, selenu, wapnia, fosforu, miedzi, potasu, żelaza, cynku, magnezu, kwercetyny, antocyjanów, wolnych aminokwasów (m.in. cysteiny, argininy, metioniny, treoniny) i organicznych związków siarki, z których kluczową rolę odgrywa allicyna. Związek ten tworzy się w wyniku reakcji dwóch innych związków – alliiny i allinazy zachodzącej podczas miażdżenia lub krojenia pojedynczych ząbków. To allicyna odpowiada za charakterystyczny, intensywny zapach rośliny i znaczną część jej leczniczych właściwości.
1. Czosnek wzmacnia odporność organizmu
Obecne w nim związki siarki wykazują silne działanie antybakteryjne i przeciwwirusowe. Witamina C, selen, cynk, miedź, mangan, kwercetyna i antocyjany chronią układ immunologiczny przed szkodliwym działaniem wolnych rodników. Dodatkowo cynk, oprócz pełnienia roli przeciwutleniacza, uczestniczy także w procesie dojrzewania limfocytów. Są to komórki układu odpornościowego odpowiedzialne za rozpoznanie i likwidację antygenów, np. wirusów. Do wytworzenia przez limfocyty przeciwciał niezbędna jest witamina B6, także obecna w roślinie.
Czosnek zaliczany jest także do naturalnych prebiotyków, czyli substancji, które stymulują namnażanie bakterii probiotycznych, dzięki czemu wzmacniają układ odpornościowy.
2. Czosnek obniża ciśnienie krwi
Zapobiega w ten sposób wystąpieniu nadciśnienia tętniczego, które prowadzi do niekorzystnych i potencjalnie niebezpiecznych zmian w narządach, szczególnie sercu, naczyniach krwionośnych, mózgu. Spadek ciśnienia występuje nie tylko u osób z nieleczonym nadciśnieniem. Jak wykazali australijscy lekarze, czosnek pomaga także tym chorym, u których pomimo stosowania konwencjonalnych leków obniżających ciśnienie, pozostaje ono nadal podwyższone. U osób zdrowych spadek ciśnienia po jego spożyciu jest nieznaczny.
3. Czosnek wspomaga leczenie gruźlicy
Zawarte w roślinie lotne fitoncydy potrafią zniszczyć prątki gruźlicy w czasie krótszym, niż posiadający silne właściwości bakteriobójcze i antyseptyczne fenol. Jego stosowanie w przypadku choroby należy jednak skonsultować z lekarzem, by niechcący nie zakłócić działania antybiotyków syntetycznych.
4. Czosnek obniża poziom cholesterolu we krwi
Redukuje on stężenie niebezpiecznej dla zdrowia frakcji LDL cholesterolu, jednocześnie pozostawiając bez zmian poziom HDL ( „dobrego” cholesterolu). Przeciwdziała w ten sposób rozwojowi miażdżycy, której konsekwencją są zawały serca, udary mózgu oraz przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych.
5. Czosnek pomaga w leczeniu cukrzycy
Zawiera w swoim składzie aliksynę i wanad. Związki te zdaniem japońskich naukowców potrafią imitować działanie insuliny i z powodzeniem znacząco obniżyć poziom glukozy we krwi, zarówno w cukrzycy typu I, jak i typu II. Dlatego osoby ze skłonnością do hipoglikemii (zbyt niskiego poziomu cukru we krwi) oraz chorzy przyjmujący zastrzyki insulinowe, powinny ze spożyciem tego warzywa uważać.
6. Czosnek niszczy pasożyty jelitowe
W medycynie ludowej stosowany od dawna w celu odrobaczenia zainfekowanego organizmu. Szczególnie skuteczny w walce z glistą ludzką, tasiemcem, włosogłówką i owsikami. W przypadku tych ostatnich pełni także funkcję profilaktyczną, zapobiegając powtórnym zakażeniom.
7. Czosnek pomaga w profilaktyce antynowotworowej
Jego spożywanie zmniejsza ryzyko zachorowania na niektóre typy nowotworów: okrężnicy, jamy ustnej, przełyku, jelita grubego, jajników, żołądka, prostaty, nerek. Naukowcy znaleźli także dowody na pozytywne działanie czosnku nie tylko w procesie zapobiegania, ale i leczenia nowotworów. Przykładem jest złośliwy guz mózgu, tzw. glejak. Odkryto, że organiczne związki siarki obecne w roślinie (DAS, DADS, DATS) aktywnie zwalczają komórki nowotworowe mózgu i zapobiegają wzrostowi tego guza.
8. Czosnek oczyszcza wątrobę
Związki zawarte w czosnku aktywują enzymy wątrobowe i pomagają usunąć z organizmu toksyny. Należy jednak pamiętać, że spożywany w nadmiarze może wywołać efekt odwrotny i doprowadzić do podrażnienia wątroby lub nawet jej uszkodzenia. Za bezpieczną ilość uważa się maksymalnie 0.5 g na każdy kilogram ciała na dobę.
9. Czosnek pomaga leczyć zatrucia pokarmowe
Dotyczy to zakażeń wywołanych bakteriami z rodzaju Campylobacter, które powodują u ludzi zatrucia dwa razy częściej niż Salmonella. Do zakażeń najczęściej dochodzi drogą pokarmową – nieodpowiednio przygotowany do spożycia drób, niepasteryzowane mleko, zanieczyszczona woda lub przez kontakt z zainfekowanymi zwierzętami (drobiem, bydłem, świniami, dzikimi ptakami, psami, kotami). Badania naukowe wykazały, że roślina ta radzi sobie ze zwalczaniem Campylobacter dużo skuteczniej niż konwencjonalne antybiotyki: erytromycyna i cyprofloksacyna.
10. Czosnek wpływa korzystnie na trawienie
Działa on żółciopędnie, pobudza wydzielanie soku żołądkowego, usprawnia pracę jelit, zapobiega wzdęciom, wspomaga odbudowę prawidłowej flory bakteryjnej. Przyśpiesza też przemianę materii, dzięki czemu z powodzeniem może być stosowany w diecie odchudzającej.
11. Czosnek pomaga zwalczyć infekcje dróg oddechowych
Przeciwbakteryjne i antywirusowe właściwości rośliny wykorzystuje się w leczeniu przeziębienia, grypy, bólu gardła, zapalenia oskrzeli i płuc. Działa on także przeciwkaszlowo i ułatwia odkrztuszanie, dlatego może być z powodzeniem stosowany w przypadku zapalenia zatok, astmy oskrzelowej, przewlekłego kataru i kaszlu.
12. Czosnek zapobiega powstawaniu zakrzepów
Zwiększa on aktywność fibrynolityczną osocza krwi, czyli zdolność do rozpuszczania się szczepów krwi powstałych w naczyniach krwionośnych. W naturalny sposób rozcieńczając krew wspomaga profilaktykę zakrzepicy, zatorowości płucnej i zawałów. Osoby stosujące leki zmniejszające krzepliwość krwi powinny jednak zrezygnować ze spożywania tego warzywa, gdyż może ono zwiększyć przeciwzakrzepowe działanie tych lekarstw i wywołać niebezpieczne dla zdrowia skutki. Dotyczy to także osób przez zabiegami dentystycznymi i innymi, w których może wystąpić utrata krwi.
13. Czosnek pomaga w leczeniu zmian chorobowych w obrębie jamy ustnej
Hamuje on rozwój i namnażanie drobnoustrojów powodujących próchnicę, choroby przyzębia (w tym paradontozę) oraz grzybiczne zakażenie jamy ustnej.
14. Czosnek łagodzi bóle menstruacyjne
Zawarta w roślinie witamina B6 zmniejsza poziom bólu odczuwalnego podczas okresu, redukuje objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego oraz pomaga w regulacji cyklu menstruacyjnego. Witamina B6 zwiększa także wchłanianie z układu pokarmowego magnezu, który działa rozkurczowo i rozluźniająco na mięśnie gładkie macicy.
15. Czosnek poprawia wydajność nerek
Jest on naturalnym diuretykiem czyli środkiem zwiększającym produkcję moczu, pomagającym w jego usunięciu oraz zapobiegającym zatrzymywaniu się wody w organizmie. Zaletą czosnku i innych moczopędnych roślin jest to, że w przeciwieństwie do wielu farmaceutyków nie powodują one ubytku cennych elektrolitów, takich jak sód, potas i magnez.
16. Czosnek pomaga zwalczyć infekcje dróg moczowych
Badania naukowe wykazały, że eliminuje on bakterie wywołujące zakażenie układu moczowego, w tym większość tych szczepów, z którymi nie radzą sobie konwencjonalne antybiotyki.
17. Czosnek spowalnia procesy starzenia się
Jest on jednym z najbogatszych w antyoksydanty warzyw (witamina C, selen, cynk, miedź, mangan, kwercetyna, antocyjany). Zadaniem tych związków jest wychwytywanie i neutralizacja nadmiaru wolnych rodników, które uszkadzają komórki i tkanki ciała. Konsekwencją działania wolnych rodników jest przyśpieszone starzenie, powstanie zmarszczek, osłabienie organizmu, zwiększone ryzyko zachorowania na nowotwory i choroby układu sercowo-naczyniowego.
Witamina C razem z siarką uczestniczy także w budowie kolagenu, który jest głównym budulcem tkanki łącznej. Kiedy wraz z wiekiem produkcja kolagenu spada, cały organizm odczuwa tego skutki. Jedzenie czosnku jest jednym z naturalnych sposobów na pobudzenie jego wytwarzania.