Borelioza i jej leczenie – 22 pytania i odpowiedzi

 

11. Co oznacza zanik rumienia pomimo braku leczenia?

Po około czterech tygodniach od wystąpienia rumień wędrujący zazwyczaj samoistnie zaczyna zanikać w dość charakterystyczny sposób – od centrum do krawędzi. Niestety nie świadczy to o ustąpieniu boreliozy, a o przejściu choroby w kolejną fazę. Na tym etapie jej leczenie staje się trudniejsze.

 

12. Jakie są inne objawy boreliozy?

Rumień wędrujący jest jedynym typowym symptomem boreliozy. Wszystkie inne mogą być równie dobrze interpretowane jako oznaki innych chorób. U około 90% chorych na boreliozę występuje przewlekłe zmęczenie nie uwarunkowane innymi czynnikami. W przypadku części osób w kilka dni lub tygodni po ukąszeniu przez kleszcza mogą wystąpić objawy pseudogrypowe: złe samopoczucie, gorączka, bóle stawów i mięśni, osłabienie.

Z czasem sytuacja staje się coraz poważniejsza – symptomy pojawiają się równocześnie z kilku układów. Najczęstsze to bolesne zapalenie stawów, bóle karku, gardła, kaszel, płytki oddech, skurcze i bóle mięśni, zła tolerancja alkoholu, poważne problemy kardiologiczne, skoki ciśnienia krwi, bóle głowy, stany depresyjne, demencja, wypadanie włosów, paraliż twarzy, zaburzenia widzenia i słuchu, problemy z mówieniem, zapalenie wątroby, obniżone libido, bezsenność, bezdech nocny, bóle żołądka, zaburzenia równowagi. U chorych obserwuje się często także niski poziom witaminy D we krwi. Borelioza z reguły zaczyna być brana pod uwagę w diagnostyce, gdy występują co najmniej cztery różne objawy.

 

13. W jaki sposób diagnozuje się boreliozę?

Badania pod kątem boreliozy dzielimy na pośrednie (serologiczne) i bezpośrednie. Nie istnieje jednak metoda diagnostyczna, która stuprocentowo potwierdzałaby lub wykluczała chorobę.

 

14. Na czym polegają badania pośrednie (serologiczne) na boreliozę?

Badania pośrednie polegają na wykrywaniu specyficznych przeciwciał w klasach IgG i IgM wytworzonych przez organizm w odpowiedzi na infekcję. Najpopularniejsze to testy ELISA i Western-Blot. Lepszą czułość diagnostyczną wykazuje test Western-Blot. Test ELISA uznawany jest za mniej wiarygodny.

Testy serologiczne u części zakażonych w ogóle nie wykrywają boreliozy, podczas gdy u wyleczonych pacjentów potrafią dać wyniki fałszywie dodatnie. Dzieje się tak z kilku powodów. Czas rozwijania się przeciwciał IgG to kilka tygodni od ukąszenia przez kleszcza. Dlatego badania przeprowadzane zbyt wcześnie mimo zakażenia mogą dać wynik negatywny. Niezbyt wysoka skuteczność diagnostyczna testów pośrednich wynika także z tego, że nawet gdy krętki boreliozy w wyniku antybiotykoterapii zostały całkowicie wyeliminowane i leczenie zakończyło się pomyślnie, przeciwciała IgM pozostają we krwi jeszcze przez wiele lat. Stwarza to problemy z rozróżnieniem aktywnej infekcji od zakażenia przebytego w przeszłości. Ponadto trwająca kuracja antybiotykowa również może zniekształcić wyniki badań serologicznych.

 

15. Na czym polegają badania bezpośrednie na boreliozę?

Badania bezpośrednie szukają źródła zakażenia tropiąc DNA bakterii w płynach ustrojowych organizmu, zazwyczaj we krwi. Są to testy PCR, real-time PCR (jedna z najczulszych obecnie metod), LLT. Mimo stosunkowo wysokiej skuteczności diagnostycznej, również one mogą nie rozpoznać boreliozy. Spowodowane jest to łatwością z jaką krętki borelli wnikają z krwioobiegu do innych tkanek i w nich się ukrywają. Jeśli do tego dojdzie bakterie pomimo obecności w organizmie stają się niewidoczne dla testu, który daje wynik fałszywie negatywny.

 

16. Czy kobieta w ciąży chora na boreliozę może zarazić płód?

Tak, krętki borelli z łatwością przechodzą przez łożysko i mogą powodować zarażenie płodu na każdym etapie ciąży. Przedostają się one także do mleka kobiet karmiących.

 

17. Czy nasilenie i częstotliwość objawów boreliozy zmieniają się z czasem?

W początkowej fazie boreliozy, tzw. boreliozie wczesnej rozsianej objawy występują napadowo – pojawiają się rzadko i są zazwyczaj krótkotrwałe. Na tym etapie są też na ogół łatwe do wyleczenia. Wraz z rozwojem choroby częstotliwość i natężenie symptomów wzrasta. Mówimy wtedy o tzw. boreliozie późnej (przewlekłej). Granica między tymi dwoma stopniami choroby jest trudna do precyzyjnego ustalenia.