Witamina C – niedobór i nadmiar
Witamina C – niedobór
Najpoważniejszym skutkiem deficytu witaminy C jest upośledzenie produkcji kolagenu, prowadzące do degradacji tkanki łącznej i w konsekwencji do rozwoju szkorbutu.
Choroba ta była przez wieki utrapieniem marynarzy, rycerzy i żołnierzy, którzy ze względu na rodzaj wykonywanej pracy, przez długi czas nie mieli dostępu do świeżych owoców i warzyw.
Przełom w poszukiwaniach przyczyny szkorbutu nastąpił dopiero w latach trzydziestych XX wieku.
Naukowcom udało się wtedy wyizolować witaminę C, ustalić budowę chemiczną kwasu askorbinowego i dokonać jego syntezy.
Szkorbut (gnilec) jest chorobą wielonarządową, która nieleczona może zabić.
Do podstawowych jego objawów należą samoistne krwawienia, początkowo z dziąseł, potem z innych narządów, anemia, powolne gojenie się ran, rozchwianie i wypadanie zębów, osłabienie układu kostnego, częste złamania, bóle kości, mięśni i stawów, spadek odporności, wyczerpanie organizmu, depresja.
Leczenie szkorbutu polega na regularnym dostarczaniu organizmowi kwasu askorbinowego zarówno w formie syntetycznej, jak i naturalnej pochodzącej z owoców i warzyw.
Współcześnie szkorbut występuje w częściach świata objętych głodem i niedożywieniem.
W rozwiniętych krajach jego przypadki są rzadkie.
Nieliczne zachorowania zwykle dotyczą osób stosujących drastyczne diety i cierpiących na zaburzenia odżywiania, takie jak bulimia i anoreksja.
Niemowlęta i małe dzieci karmione sztucznie pokarmem ubogim w witaminę C również mogą być narażone na tą chorobę.
Witamina C – nadmiar
Przedawkowanie witaminy C pochodzącej z owoców i warzyw jest praktycznie niemożliwe, gdyż jej nadmiar organizm usuwa na bieżąco wraz z moczem.
Inaczej rzecz wygląda w przypadku syntetycznego kwasu askorbinowego.
Dzisiaj nie tylko znajduje się on w składzie różnych sztucznych suplementów, ale jest także dodawany do wielu produktów spożywczych.
Możemy nawet nie zdawać sobie sprawy jak wiele go zjadamy.
Na szczęście kwas askorbinowy nie jest toksyczny i u większości osób jego nadmiar nie powinien wywołać poważnych konsekwencji.
Zazwyczaj kończy się na wysypce skórnej i chwilowych problemach ze strony układu pokarmowego.
Regularne jednak spożywanie dużej ilości syntetycznej witaminy C doprowadzić może powstanie kamieni nerkowych, gdyż kwas askorbinowy powoduje zwiększanie wydalania kwasu moczowego i szczawianów.
Nadmiar witaminy C jest także niebezpieczny dla osób cierpiących na anemię sierpowatą.
Wysokie dawki kwasu askorbinowego mogą wywołać u nich ostry kryzys komórek sierpowatych.
Witamina C – zalecane dzienne spożycie
• dzieci od roku do trzech lat – 40mg/dobę
• dzieci od czterech do dwunastu lat – 50 mg/dobę
• dziewczęta od trzynastu do osiemnastu lat – 65mg/dobę
• chłopcy od trzynastu do osiemnastu lat – 75mg/dobę
• kobiety dziewiętnaście lat i więcej – 75mg/dobę
• kobiety w ciąży poniżej dziewiętnastu lat – 80 mg/dobę
• kobiety w ciąży dziewiętnaście lat i więcej – 85mg/dobę
• kobiety karmiące poniżej dziewiętnastu lat – 115mg/dobę
• kobiety karmiące dziewiętnaście lat i więcej – 120mg/dobę
• mężczyźni dziewiętnaście lat i więcej – 90 mg/dobę
Są to normy opracowane przez Instytut Żywności i Żywienia.
