Witamina A – właściwości, funkcje, źródła
Co ułatwia, a co pogarsza wchłanianie witaminy A?
Witamina A należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Oznacza to, że do jej przyswojenia i wykorzystania przez organizm konieczna jest obecność choć odrobiny tłuszczu w spożywanym posiłku. Wchłanianie witaminy A usprawniają także witaminy z grupy B, witamina C, witamina D, witamina E, cynk, fosfor, wapń.
Witamina A ginie w bardzo wysokich temperaturach. Pamiętać o tym należy podczas przygotowywania posiłków. Jej rozkład przyśpiesza również jełczejący tłuszcz i tlen. Wchłanianie witaminy A zakłóca także alkohol, kofeina, leki przeczyszczające i sterydowe, deficyt witaminy D, promieniowanie UV i jony metali ciężkich.
Jakie są zalecane dzienne dawki spożycia witaminy A?
Podane poniżej dawki opracowane przez Instytut Żywności i Żywienia wyrażone są mikrogramach równoważnika retinolu – µg RAE. W tabelach żywieniowych oraz sztucznych suplementach diety zawartość witaminy A podawana jest w tzw. jednostkach międzynarodowych – IU lub j.m. Przelicznik tych jednostek jest następujący:
1 j.m. retinolu = 0,3 µg równoważnika retinolu
1 j.m. beta-karotenu w żywności = 0,05 µg równoważnika retinolu
1 j.m. beta-karotenu w sztucznym suplemencie = 0,15 µg równoważnika retinolu
Bezpieczne dawki witaminy A nie powodujące ryzyka efektów ubocznych:
• dzieci od roku do trzech lat – 400 µg/dzień
• dzieci od czterech do sześciu lat – 450 µg/dzień
• dzieci od siedmiu do dziewięciu lat – 500 µg/dzień
• dzieci od dziesięciu do dwunastu lat – 600 µg/dzień
• kobiety i dziewczęta powyżej trzynastu lat – 700 µg/dzień
• kobiety ciężarne poniżej dziewiętnastu lat – 750 µg/dzień
• kobiety ciężarne powyżej dziewiętnastu lat – 770 µg/dzień
• kobiety karmiące poniżej dziewiętnastu lat – 1200 µg/dzień
• kobiety karmiące powyżej dziewiętnastu lat – 1300 µg/dzień
• mężczyźni i chłopcy powyżej dziewiętnastu lat – 900 µg/dzień
O odpowiednią ilość witaminy A w diecie powinny szczególnie dbać osoby, które ze względu na rodzaj wykonywanej pracy spędzają dużo czasu przed ekranem komputera.
